ANSİKLOPEDİ

Peki nedir bu CYCLOCROSS?

Cyclocross’u, içinde bol miktarda toz, çamur, engel, kir ve soğuk hava barındıran bir bisiklet sporu dalı olarak tanımlayabiliriz diye düşünüyorum. Geçmişi 20. yüzyıl başlarına dayansa da, ülkemizde bu sporun dillendirilmeye başlaması bizi en fazla on yıl kadar geriye götürür. Doğal olarak, ülkemizde düzenlenen herhangi bir cyclocross etkinliği de bulmak mümkün değil. Peki tam olarak nedir bu cyclocross ve nasıl bir spor etkinliğidir? İşe cyclocross bisikletinin neye benzediğini anlatarak başlayalım:

Sven NYS (BEL) Colnago Marka Cyclocross Bisikleti

Sven NYS (BEL)
Colnago Marka Cyclocross Bisikleti

 

Yukarıda gördüğümüz bisiklet, bu sporun yaşayan efsanelerinden Belçikalı Sven Nys’in kullandığı Colnago marka cyclocross bisikletidir. İlk bakışta yol bisikletinden pek de farklı görünmüyor. Ancak daha dikkatli bakıldığında bazı farklar hemen göze çarpıyor. Mesela lastikler standart bir yol bisikletine göre oldukça kalın ve dişli. Cyclocross disiplininde koşulan parkurların zorluğu, zemindeki zorlayıcı etkenler (çamur, bozuk asfalt, kum, taş, çorak arazi, toprak vs…) lastiklerin dayanıklı olmasını zorunlu kılıyor. Vites ve dişlileri incelediğimizde, fren vites kollarının yol bisikleti ile aynı olduğunu görüyoruz. Ancak arka dişlinin çapının biraz daha yüksek olduğunu söylemek mümkün. Bu da kısa ve zorlu parkurda kısmen de olsa biraz daha rahat pedal çevirebilmek anlamına geliyor. Fark edilmesi biraz daha zor olan bir diğer fark ise, fren ve vites kablolarının kadro üzerindeki yerleşimi. Aslında bu kabloların geçiş stili, bir cyclocross bisikletinin en önemli ayırt edici özelliği! Dikkat edildiğinde fren ve vites kablolarının, kadronun altından değil üst ve yanlarından geçtiğini görüyoruz. Çünkü cyclocross müsabakalarında yarışmacılar sıkça bisikletlerini omuzlarında taşırlar. Parkurdaki bazı engeller sürüşe imkan tanımaz ve sporcular bisikletlerini sırtlarlar. Bu taşıma esnasında fren ve vites kablolarına zarar gelmemesi ve bisikletin daha rahat bir şekilde omuza alınabilmesi için, bu bisikletlerde kablolar kadronun üst ve yanlarından geçirilmiştir.

CXnysPort

Cyclocross bisikletlerinde, fotoğraflarda pek de belli olmamasıyla birlikte, sağ fren ön lastiği kontrol etmektedir. Parkur gereği kısa ve sert duruşlara ihtiyaç duyan sporcular, bisikletin asıl durdurucusu olan ön fren sistemini sağ elleri ile kontrol ederler. Bu da cyclocross bisikletlerini yol bisikletlerinden ayıran bir diğer özellik. Sporcuların kıyafetlerinde de yol bisikleti ile bir paralellik görmek mümkün, ancak cyclocross bir kış ve sonbahar sporu olduğu için, sporcular genellikle kol/bacak ısıtıcıları kullanırlar. Bunca engele, bozuk zemine ve tehlikeli parkura karşın; cyclocross sporcuları herhangi bir ekstra koruma ekipmanı kullanmazlar. Kıyafetlerinde yaralanmalara karşı onları koruyacak bir katman vs mevcut değildir. Bisikletlerinden sık aralıklarla inip koşmalarına ve sonra tekrar bisiklete atlayıp yarışa devam etmelerine rağmen kilitli pedallarla yarışırlar. Bir cyclocross mücadelesi izlediğinizde, bunun da başlı başına bir uzmanlık olduğunu fark edeceksiniz.

cx1

Fotoğraf: Kristof RAMON

 

Etrafımdaki sohbetlerden ve paylaşımlardan anlıyorum ki; insanlar bu sporu “yol bisikletçilerinin kış aylarını boş geçirmemek adına katıldıkları müsabakalar bütünü” olarak tanımlıyorlar. Bu tanım, kısmen doğru olmakla birlikte, bu branşın bağımsızlığını da biraz göz ardı etmiyor değil. Ufak bir araştırmayla, cyclocross’un asırlık geçmişini ve başlı başına bir spor dalı olduğunu görmek mümkün. İlk tanımı destekleyici bir bilgi vermek gerekirse; ünlü yol bisikletçilerinden Lars BOOM ve Zdenek STYBAR da kış aylarını cyclocross ile geçirenlerden sadece ikisi… Alttaki fotoğraf ise bu sporun ne kadar köklü bir geçmişi olduğunu ispatlıyor sanırım…

1930 Yılında Paris'te Yapılan Cyclocross Yarışı...

1930 Yılında Paris’te Yapılan Cyclocross Yarışı…

Cyclocross Avrupa ve Kuzey Amerika’da popüler olan bir spor dalıdır. Ve bahsedilen aylarda bu bölgelerin iklimi oldukça serttir. Bu da bize mükemmel cyclocross yarışları izleme fırsatı verir. Cyclocross sezonu, yılın sonbahar ve kış aylarını kapsayacak şekilde, Eylül ve Şubat ayları arasında geçilir. Aslında tam da yol bisikleti sezonunun kapanış ve açılış ayları! Yol bisikleti biter bitmez cyclocross sezonu başlar ve sezon sona erdiğinde önümüzde yepyeni bir yol bisikleti sezonu vardır…

Cyclocross yarışları, 2-3 km uzunluğundaki kısa parkurlardan oluşur. Bu parkurlarda harici engeller, merdivenler, kısa tepeler vs bulunur. Parkur zeminleri çeşitlilik gösterir. Çamur, asfalt, çayır, pave (Arnavut kaldırımı), kum… Ayrıca bölgenin iklimine göre karla kaplı ya da sular altında kalmış parkurları da görmek mümkün. Yaklaşık 3 km uzunluğundaki bu parkurların %80 ya da %90’ı sürülebilir durumdadır. Yani bisikletçiler parkurun %10 ya da %20’lik kısmını bisikletleri sırtlarında taşırlar. Cyclocross yarışları, sürekli değişen bir ritme sahiptir ve sporcuların kesintisiz efor sarf etmesi gerekir. Parkurların özelliklerine bakıldığında da bu yarışların sporcuları oldukça zorladığı görülebilir. Kısa ve sert dönüşler, dar yollar, engebeli zemin, iniş ve çıkışlar… Yarışlar junior ve master kategorilerine göre değişik sürelerde yapılır, 30’ 45’ ve 60’…

cyclocross1 (1)

Cyclocross’un adını çeşitli şekillerde duymak ve görmek de mümkün: CX, CCX, cyclo-X, ‘cross gibi…

Son bir detay daha; bu yarışlarda bisikletinizde meydana gelen bir arıza ya da problemi gidermek için pit alanına kadar bisikletinizi götürmek zorundasınız. Pit alanı haricinde herhangi bir bisiklet değişimi ya da tamiri yapmanız mümkün değil! Bu da izlemesi oldukça keyifli cyclocross ritüellerinden biri!

Yazıyı bitirirken, bu spor dalının en güçlü isimlerinden Sven NYS’in bisikletine takılan on-board kamera görüntülerini izlemenin, cyclocross yarışlarının ne kadar benzersiz ve zorlu yarışlar olduğunu anlamamıza yardımcı olacağını düşünüyorum.

 

Sevgiler…

 

 

Ali Sinan Deniz @alisinandeniz

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s